AI staat elke dag in het nieuws. Maar achter de buzz zit een nuchtere realiteit, en die is opvallend consistent. Twee onafhankelijke onderzoeken, een jaar uit elkaar, tonen exact hetzelfde beeld: het geloof in AI is groot, het structurele gebruik blijft achter.
Uit recent onderzoek van Teamleader en iVOX (mei 2026, 297 Vlaamse kmo's) blijkt dat 52% AI als een echte opportuniteit ziet, maar dat slechts 1 op 7 (14%) AI vandaag structureel of geïntegreerd gebruikt. Bijna 3 op 4 (72%) werkt nog vooral met handwerk en Excel. Veel buzz dus, voorlopig weinig business. We pikten deze inzichten op tijdens Work Smarter 2026 in Gent, waar dit onderzoek werd voorgesteld.
Geloof in AI vs. structureel gebruik, bij Vlaamse kmo's
Bron: onderzoek Teamleader/iVOX, mei 2026, 297 Vlaamse kmo's.
De kaart van vorig jaar klopt nog steeds
Dat sluit naadloos aan op de vijf fases van AI-adoptie die we eerder beschreven, gebaseerd op de AI-Barometer 2025 van de Vlaamse overheid (2.915 bedrijven). Daaruit bleek dat ongeveer 70% van de bedrijven nog in de vroege fases zit (geen plan, plan zonder actie, of experimenteren), en maar zo'n 30% AI echt in z'n processen of breed uitgerold heeft.
Een jaar later is het beeld dus niet wezenlijk veranderd. De interesse groeit, het aantal mensen dat met ChatGPT of Claude werkt stijgt, maar de sprong van "leuk om mee te spelen" naar "draait elke dag mee in ons bedrijf" maken de meesten nog niet.
Waarom het vastloopt
Het blijft hangen bij het individu. 51% zegt dat AI vandaag al een grote impact heeft op de persoonlijke productiviteit van medewerkers. Maar 55% zegt dat AI nog géén echte impact heeft op de productiviteit van de organisatie als geheel. Eén medewerker die slim met AI werkt is iets anders dan een bedrijf dat slimmer werkt.
Er is geen kader. 6 op 10 kmo's (60%) zeggen dat iedereen in het bedrijf gewoon doet wat hij of zij wil met AI. Slechts 36% heeft een uitgewerkt beleid. Zonder gedeelde instructies, koppelingen en afspraken blijft elke winst toevallig en persoonsgebonden.
De echte rem is geen geld, en geen jobangst. Dit is misschien het meest verrassende cijfer: de grootste belemmering is een kennistekort (35% noemt gebrek aan interne expertise), niet de kostprijs (16%) en zeker niet de angst voor jobverlies (amper 4%). Het mediabeeld van AI als banenvreter strookt niet met wat er op de werkvloer leeft. En 54% weet simpelweg niet waar te beginnen.
De grootste rem op AI-adoptie
Bron: onderzoek Teamleader/iVOX, 2026. Geld en jobangst zijn niet de rem, een kennistekort wel.
Vorig jaar zagen we hetzelfde: een grote meerderheid van de bedrijven botst tegen dezelfde muur, ze hebben niet genoeg interne kennis om hun eigen volgende stap te bepalen, en velen vinden geen partner om hen daarin te begeleiden. Wat ontbreekt, is niet de wil. Wat ontbreekt, is iemand die de organisatie op sleeptouw neemt.
Wat wél werkt
Saaie AI in plaats van flashy demo's. De AI die echt rendeert is niet de indrukwekkende demo, maar de betrouwbare, alledaagse AI die in je processen zit en elke dag draait. Saai genoeg om op te vertrouwen, ingebakken genoeg om je marge te verhogen.
Van handwerk naar processen. Gevraagd welke processen AI zou moeten versnellen, noemen kmo's vooral e-mails opvolgen (46%), facturen opvolgen (38%), offertes opstellen (35%), nieuwe klanten vinden (34%) en meeting notes loggen (30%). Stuk voor stuk herkenbaar, en stuk voor stuk dingen die je niet bij één persoon wil laten hangen. We werkten een paar van die zaken uit in onze use cases, van AI voor offertes tot klantenservice over alle kanalen.
Welke processen moet AI versnellen?
Bron: onderzoek Teamleader/iVOX, 2026.
Geen jobs weg, wel tijd erbij. 52% ervaart vandaag al concrete tijdswinst, en bij wie AI structureel inzet loopt dat op tot 10 uur per week per medewerker. De vraag is niet of AI je mensen vervangt, wel wat je met die gewonnen tijd doet. Het beste antwoord is meerwaarde: het werk waar je team écht het verschil maakt. Zo groei je zonder telkens aan te werven, een verhaal dat we eerder uitschreven in Groeien zonder aan te werven.
En de drempel is lager dan je denkt. Voor elke AI-beslissing komen vier vragen terug: kan ik het zelf, wat kost het, wat brengt het op, en is het veilig? Een goede start beantwoordt die alle vier, klein en concreet, op je eigen werk.
De blinde vlekken zijn je grootste kans
En hier zit de echte kans. Bij de meeste kmo's blijft AI hangen bij schrijfhulp, vertalingen en brainstormen. Nuttig, maar het zijn net de taken die je concurrent met dezelfde tools evengoed doet. Daar maak je geen verschil.
De domeinen waar je je wél onderscheidt, blijven grotendeels aan de zijlijn: klantenservice, leadgeneratie, facturatie, en beslissingen op basis van je eigen cijfers. Voorsprong komt dus niet van sneller typen dan je buurman, maar van AI inzetten waar het echt telt, ingewerkt in je processen en je eigen data, op het werk dat je concurrent nog niet geautomatiseerd heeft.
Hoe je er wél mee vooruit raakt
De rode draad door beide onderzoeken is duidelijk: het geloof is er, de wil is er, maar de kennis en de structuur ontbreken. Daar komen wij in beeld, in jouw tempo:
AI-kickstart
- Twee dagen experthulp bij je team
- Lage drempel, vaste prijs
- Meteen resultaat op je eigen werk
We zien waar het vastloopt
- Waar wordt het te complex?
- Wat moet in teamverband?
- Wat hoort in je processen en systemen?
We bouwen je voorsprong
- AI die past op jóuw proces, niet andersom
- Ingewerkt in je systemen: koppelingen, automatisaties, apps op maat
- Eén partner, van eerste stap tot echte voorsprong
Benieuwd hoe dat er concreet uitziet? Bekijk de AI-kickstart of lees onze aanpak.
Het verschil tussen een bedrijf dat in AI gelooft en een bedrijf dat er voorsprong mee haalt, zit niet in de tools. Het zit in wie de stap van het individu naar de organisatie effectief zet.
Bronnen: onderzoek Teamleader/iVOX, "Amai, AI?!", mei 2026 (297 Vlaamse kmo's). En de AI-Barometer 2025, Departement WEWIS, Vlaamse overheid (2.915 Vlaamse bedrijven). Percentages komen uit die rapporten; de aanbevelingen komen uit onze eigen ervaring.
