Wat zijn die "weights"?
Tijdens het trainen leert een AI-model miljarden getallen, dat zijn de weights. Samen vormen ze het "brein" van het model: alles wat het geleerd heeft, zit in die getallen. Wie de weights heeft, heeft het werkende model en kan het draaien.
Open of gesloten?
- Open-weights (bijv. Llama, Mistral, Gemma): je kan de weights downloaden en het model zelf hosten, waar je maar wil.
- Gesloten modellen (bijv. GPT van OpenAI, Claude van Anthropic): je krijgt de weights nooit. Je gebruikt het model enkel via hun API, waardoor je data naar hun servers gaat.
Let op: open-weights is niet hetzelfde als volledig "open source". Bij open-weights krijg je de werkende weights, maar niet noodzakelijk de trainingsdata of alle code waarmee het model gemaakt is. Om het te gebruiken volstaat dat ruimschoots.
Waarom is dit belangrijk?
Omdat je de weights in handen hebt, kan je een open-weights model op je eigen of op Europese servers zetten en je data verwerken zonder dat die ooit naar een externe provider gaat. Bij een gesloten API-model moet je je data per definitie naar de leverancier sturen. Voor data die binnen de EU moet blijven, is dat het verschil.
De afweging
De grootste gesloten modellen zijn vandaag vaak nog krachtiger en makkelijker in gebruik. Open-weights modellen geven je dan weer volledige controle en privacy, maar je staat zelf in voor de hosting en de rekenkracht. De juiste keuze hangt af van je sector, je datagevoeligheid en je budget.
Verwante begrippen
- EU-hosting & zero-retention: net hier maakt een self-hostbaar model het verschil voor je data.
- RAG: laat een model, open of gesloten, antwoorden op basis van je eigen bronnen.
- Vector store: de plek waar je eigen data staat die het model raadpleegt.
